ประเทศ

ประเทศ คือ ดินแดนที่มนุษย์อยู่และมีขอบเขต แต่นิยามของประเทศไม่มีมาตรฐานที่ใช้ทั่วไป มีหลากหลายนิยาม โดยที่นิยมใช้ ได้แก่

• ประเทศ (เขตการปกครอง/Country) คือ ดินแดนที่มนุษย์อยู่แยกจากดินแดนอื่น
• ประเทศ (รัฐ/State) ตามนิยามของแมกซ์ เบอร์ 1919 (Max Weber) คือ ดินแดนซึ่งรัฐบาลผูกขาดการใช้ความรุนแรง (Monopoly on violence)
• ประเทศ (รัฐชาติ/Soveregin State) ตามอนุสัญญามอนเตวิเดโอ 1933 (Montevideo Convention) นิยามโดยคุณสมบัติดังนี้
  1. มนุษย์อยู่ถาวร
  2. ดินแดนที่แน่นอน
  3. รัฐบาล
  4. ความสามารถในการมีสัมพันธ์กับประเทศอื่น
  ตามคุณสมบัติข้างต้น ประเทศอาจสูญเสียสถานะ กลายเป็นรัฐล้มเหลว (Failed state) โดยข้อใดข้อหนึ่งดังนี้
  1. ขาดรัฐบาลที่ชอบธรรมที่มนุษย์จะตัดสินใจร่วมกัน
  2. ขาดการบังคับใช้ความรุนแรงในดินแดน
  3. ขาดรัฐบาลที่ให้บริการสาธารณะ
  4. ขาดความสามารถในการมีสัมพันธ์กับประเทศอื่น
• ประเทศ อาจนิยามโดย "การยอมรับว่าเป็นประเทศจากประเทศอื่น"
  โดยอ้างอิงจากประเทศมหาอำนาจ 5 ประเทศจากปี 1945 และมีอาวุธนิวเคลียร์ก่อนปี 1965 ได้แก่ สหรัฐอเมริกา, รัสเซีย, อังกฤษ, ฝรั่งเศส, จีน
• ประเทศ อาจหมายถึง สมาชิกขององค์การสหประชาชาติ (United Nations) โดยมี 193 ประเทศ ตั้งแต่ปี 2011 จนถึงปัจจุบัน (2024)
  ทั้งนี้องค์การสหประชาชาติมีสมาชิก 188 ประเทศในปี 2000 และเพิ่มอีก 5 ประเทศหลังจากนั้น ได้แก่
  1. เซอร์เบีย (2000)
  2. สวิตเซอร์แลนด์ (2002)
  3. ติมอร์-เลสเต (2002)
  4. มอนเตเนโกร (2006)
  5. ซูดานใต้ (2011)
  193 ประเทศสมาชิกนี้ ไม่รวมดินแดนที่อาจนับเป็นประเทศ เช่น วาติกัน, ปาเลสไตน์, ไต้หวัน, คอซอวอ
  และไม่รวมเขตการปกครอง เช่น สกอตแลนด์ (สหราชอาณาจักร), ฮ่องกง (จีน), เฟรนช์เกียนา (ฝรั่งเศส), กรีนแลนด์ (เดนมาร์ก)

รายชื่อประเทศแยกตามทวีป

1. เอเชีย (Asia) (สีแดง) 47 ประเทศ
   • กลาง (สหภาพโซเวียตเดิม, Former Soviet): คาซัคสถาน,คีร์กีซสถาน,เติร์กเมนิสถาน,ทาจิกิสถาน,อุซเบกิสถาน
   • ตะวันตก (ตะวันออกกลาง, Middle East): จอร์เจีย,จอร์แดน,ซีเรีย,ไซปรัส,ตุรเกีย,เลบานอน,อาร์มีเนีย,อาเซอร์ไบจาน,อิรัก,อิสราเอล,อิหร่าน
   • ตะวันตกเฉียงใต้ (อาหรับ, Arab): กาตาร์,คูเวต,ซาอุดีอาระเบีย,บาห์เรน,สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์,เยเมน,โอมาน
   • ตะวันออก (ตะวันออกไกล, Far East): เกาหลีใต้,เกาหลีเหนือ,จีน,ญี่ปุ่น,มองโกเลีย
   • ตะวันออกเฉียงใต้ (อินโดจีน, Indochina): กัมพูชา,ติมอร์-เลสเต,ไทย,บรูไน,พม่า,ฟิลิปปินส์,มาเลเซีย,ลาว,เวียดนาม,สิงคโปร์,อินโดนีเซีย
   • ใต้ (คาบสมุทรอินเดีย, Indian): เนปาล,บังกลาเทศ,ปากีสถาน,ภูฏาน,มัลดีฟส์,ศรีลังกา,อัฟกานิสถาน,อินเดีย
2. ยุโรป (Europe) (สีน้ำเงิน) 43 ประเทศ
   • เหนือ (สแกนดิเนเวีย, Scandinavia): เดนมาร์ก,นอร์เวย์,ฟินแลนด์,สวีเดน,ไอซ์แลนด์
   • ตะวันตก (กลุ่มภาษาเจอร์มานิก, Germanic): เนเธอร์แลนด์,เยอรมนี,ลักเซมเบิร์ก,ลีชเทินชไตน์,สวิตเซอร์แลนด์,สหราชอาณาจักร,ออสเตรีย,ไอร์แลนด์
   • ใต้ (กลุ่มภาษาโรมานซ์, Romance): ซานมารีโน,เบลเยียม,โปรตุเกส,ฝรั่งเศส,มอลตา,โมนาโก,สเปน,อันดอร์รา,อิตาลี
   • ตะวันออกเฉียงเหนือ (บาลติก, Baltic): ลัตเวีย,ลิทัวเนีย,เอสโตเนีย
   • ตะวันออก (กลุ่มภาษาสลาวิก, Slavic): เช็กเกีย,บัลแกเรีย,เบลารุส,โปแลนด์,มอลโดวา,ยูเครน,รัสเซีย,โรมาเนีย,สโลวาเกีย,ฮังการี
   • ตะวันออกเฉียงใต้ (บอลข่าน, Balkan): กรีซ,โครเอเชีย,เซอร์เบีย,บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา,มอนเตเนโกร,มาซิโดเนียเหนือ,สโลวีเนีย,แอลเบเนีย
3. แอฟริกา (Africa) (สีเหลือง) 54 ประเทศ
   • เหนือ: ตูนิเซีย,มอริเตเนีย,โมร็อกโก,ลิเบีย,อียิปต์,แอลจีเรีย
   • ตะวันตก: กานา,กาบูเวร์ดี,กินี,กินี-บิสเซา,แกมเบีย,โกตดิวัวร์,เซียร์ราลีโอน,เซเนกัล,โตโก,ไนจีเรีย,ไนเจอร์,บูร์กินาฟาโซ,เบนิน,มาลี,ไลบีเรีย
   • ตะวันออก: คอโมโรส,เคนยา,จิบูตี,ซูดาน,ซูดานใต้,เซเชลส์,โซมาเลีย,แทนซาเนีย,มอริเชียส,มาดากัสการ์,ยูกันดา,รวันดา,เอธิโอเปีย,เอริเทรีย
   • กลาง: กาบอง,คองโก,แคเมอรูน,ชาด,เซาตูแมอีปริงซีป,บุรุนดี,สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก,สาธารณรัฐแอฟริกากลาง,อิเควทอเรียลกินี
   • ใต้: ซิมบับเว,แซมเบีย,นามิเบีย,บอตสวานา,มาลาวี,โมซัมบิก,เลโซโท,เอสวาตินี,แองโกลา,แอฟริกาใต้
4. อเมริกาเหนือ (North America) (สีเขียว) 23 ประเทศ
   • เหนือ/กลุ่มภาษาอังกฤษ (North/English): แคนาดา,สหรัฐอเมริกา
   • ละติน/กลุ่มภาษาสเปน (Latin/Spanish): กัวเตมาลา,คอสตาริกา,นิการากัว,เบลีซ,ปานามา,เม็กซิโก,เอลซัลวาดอร์,ฮอนดูรัส
   • หมู่เกาะคาริบเบียน (Caribbean): กรีเนดา,คิวบา,จาเมกา,เซนต์คิตส์และเนวิส,เซนต์ลูเชีย,เซนต์วินเซนต์และเกรนาดีนส์,ดอมินีกา,ตรินิแดดและโตเบโก,บาร์เบโดส,บาฮามาส,สาธารณรัฐโดมินิกัน,แอนทีกาและบาร์บิวดา,เฮติ
5. อเมริกาใต้ (South America) (สีส้ม) 12 ประเทศ
   • กายอานา,โคลอมเบีย,ชิลี,ซูรินาม,บราซิล,โบลิเวีย,ปารากวัย,เปรู,เวเนซุเอลา,อาร์เจนตินา,อุรุกวัย,เอกวาดอร์
6. ออสเตรเลีย (Australia) (สีม่วง) 14 ประเทศ
   • เกาะขนาดใหญ่: นิวซีแลนด์,ปาปัวนิวกินี,ออสเตรเลีย
   • หมู่เกาะเมลานีเซีย (Melanesia): ฟีจี,วานูวาตู,หมู่เกาะโซโลมอน
   • หมู่เกาะไมโครนีเซีย (Micronesia): คิริบาส,นาอูรู,ปาเลา,ไมโครนีเชีย,หมู่เกาะมาร์แชลล์
   • หมู่เกาะโพลีนีเซีย (Polynesia): ซามัว,ตองงา,ตูวาลู
7. แอนตาร์กติกา (Antarctica) (สีฟ้า) 0 ประเทศ