วิวัฒนาการ

วิวัฒนาการ คือ การเปลี่ยนแปลงลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิต

ทฤษฎีวิวัฒนาการถูกค้นพบโดยชาร์ล ดาร์วิน เมื่อปี 1859 ว่าสิ่งมีชีวิตมีลูกที่ลักษณะต่างกัน และบางลักษณะอยู่รอดได้มากกว่า เมื่อผ่านไปหลายรุ่นพันธุ์ที่มีลักษณะที่เหมาะสมต่อสภาพแวดล้อมมีโอกาสอยู่รอดมากกว่า และทำให้มีสิ่งมีชีวิตต่างชนิดกันจากสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวได้

ต่อมาในช่วง 1950-1960 พบว่าลักษณะทางพันธุกรรมถูกกำหนดโดยดีเอ็นเอ ซึ่งมีลักษณะคล้ายกันในทุกสิ่งมีชีวิต นั่นคือ สิ่งมีชีวิตบนโลกวิวัฒนาการมาจากสิ่งมีชีวิตเดียวกัน โดยการเกิดสิ่งมีชีวิตจากสิ่งที่ไม่ใช่สิ่งมีชีวิตเกิดขึ้นครั้งเดียวเมื่อราว 3,800 ล้านปีก่อน หรืออาจเกิดขึ้นหลายครั้ง แต่มีเพียงต้นกำเนิดเดียวที่เหลืออยู่ในปัจจุบัน

ประวัติการวิวัฒนาการ

[Oxford Reference, Timeline: Evolution, 2012][Tree of Life Web, 2002]

• 3,800 Mya สิ่งมีชีวิตแรกมีความคล้ายแบคทีเรียเซลล์เดียว รับพลังงานจากสารเคมีจากความร้อนของโลก
• 3,000 Mya การสังเคราะห์แสงของแบคทีเรียสีเขียวแกมน้ำเงิน ส่งผลให้บรรยากาศโลกมีออกซิเจน
• 1,900 Mya การใช้ออกซิเจนของไมโตคอนเดรีย ซึ่งถูกรวมอยู่ในยูคาริโอตทุกชนิด
• 542 Mya การใช้เปลือกแข็งของสัตว์ ส่งผลให้มีฟอสซิลที่มีความหลากหลายของยุคแคมเบรียน
• 470 Mya การขึ้นบกของพืช
• 390 Mya การขึ้นบกของสัตว์สี่เท้า
• 300 Mya การล่มสลายของป่าคาร์บอนิเฟอรัส การสูญพันธุ์ของสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ ความหลากหลายของสัตว์เลื้อยคลาน
• 250 Mya ไดโนเสาร์
• 170 Mya สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
• 66 Mya การสูญพันธุ์ของไดโนเสาร์
• 0.2 Mya มนุษย์

สายวิวัฒนาการ

สิ่งมีชีวิต 2 พันธุ์ จะสามารถหาบรรพบุรุษร่วมกันจากสายวิวัฒนาการได้ เมื่อนับเวลาย้อนไปมากพอ

แต่กลุ่มของสิ่งมีชีวิตหลายพันธุ์อาจไม่จัดเป็นสายวิวัฒนาการเดียวกัน เนื่องจากไม่ครอบคลุมทุกพันธุ์ในสาย เช่น ค้างคาว นก ผึ้ง เป็นสัตว์ที่มีปีกบินได้ แต่ค้างคาวเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม นกเป็นสัตว์ปีก ผึ้งเป็นแมลง ทำให้มีสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหรือสัตว์ปีกหรือแมลงที่บินไม่ได้ อยู่ในสายวิวัฒนาการด้วย แต่ไม่ถูกรวมในกลุ่มของสัตว์ที่มีปีกบินได้

ปรากฏการณ์ที่พันธุ์จากต่างสายวิวัฒนาการมีวิวัฒนาการลักษณะภายนอกคล้ายกัน เรียกว่า วิวัฒนาการลู่เข้า ส่งผลให้การจัดกลุ่มของสิ่งมีชีวิตตามลักษณะบางอย่าง อาจไม่เป็นสายวิวัฒนาการเดียว

แหล่งของความเปลี่ยนแปลงในวิวัฒนาการ

1. การกลายพันธุ์ คือ การเปลี่ยนแปลงแบบสุ่มของดีเอ็นเอ
2. การผสมพันธุ์ คือ การที่สิ่งมีชีวิตสองเพศถ่ายทอดดีเอ็นเอที่ผสมกันในการให้กำเนิดลูก
3. การปนของยีน คือ การที่สิ่งมีชีวิตให้หรือรับดีเอ็นเอจากกลุ่มอื่นทั้งที่เป็นพันธุ์เดียวกันหรือต่างพันธุ์กัน