แผ่นเปลือกโลก

แผ่นเปลือกโลก คือ หินที่ผิวนอกสุดของโลกหรือดาวเคราะห์ดวงอื่น

แผ่นเปลือกโลกของโลกส่วนใหญ่เป็นเฟลดสปาร์ (Na,K,Ca)AlSi₃O₈ มีความหนา 5-70 กิโลเมตร เฉลี่ย 35 กิโลเมตร แยกเป็น 7 แผ่นที่ใหญ่กว่า 40 ล้านตารางกิโลเมตร

ทวีปคล้ายจะแบ่งตามแผ่นเปลือกโลกได้ แต่หลายเส้นแบ่งทวีปเป็นเส้นที่กำหนดเองตามประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของมนุษย์

แผ่นเปลือกโลกแยกจากชั้นแมนเทิลด้วยรอยต่อโมโฮโล ซึ่งค้นพบโดยแอนเดรีย โมโฮโลวิคซิคเมื่อปี 1909 ว่าความเร็วของคลื่นเปลี่ยนไปโดยในเปลือกโลกมีความเร็ว 6.7-7.2 km/s แต่ใต้นั้นมีความเร็ว 7.6-8.6 km/s ซึ่งมาจากหินที่ต่างชนิดที่มีความหนาแน่นมากกว่า

แผ่นเปลือกโลกเคลื่อนที่ 10-100 มิลลิเมตรต่อปีจากการไหลของแมนเทิล เสมือนลอยบนน้ำ แต่ความหนืดของแมนเทิลอยู่ที่ 10²² Pa·s ต่ำกว่าเปลือกโลกที่ 10²⁵ Pa·s สูงมากเมื่อเทียบกับน้ำ 10^-3 Pa·s และน้ำผึ้ง 10¹ Pa·s

[arcgis.com]

รายชื่อแผ่นเปลือกโลกขนาดใหญ่

1. แผ่นแปซิฟิก 103 ล้าน ตร.กม.
2. แผ่นอเมริกาเหนือ 76 ล้าน ตร.กม.
3. แผ่นยูเรเซีย 68 ล้าน ตร.กม.
4. แผ่นแอนตาร์กติกา 61 ล้าน ตร.กม.
5. แผ่นแอฟริกา 61 ล้าน ตร.กม.
6. แผ่นออสเตรเลีย 47 ล้าน ตร.กม.
7. แผ่นอเมริกาใต้ 44 ล้าน ตร.กม.
8. แผ่นโซมาเลีย 17 ล้าน ตร.กม.
9. แผ่นอินเดีย 12 ล้าน ตร.กม.
10. แผ่นอาหรับ
11. แผ่นอิหร่าน
12. แผ่นแคริเบียน
13. แผ่นฟิลิปปินส์
14. แผ่นพม่า
15. แผ่นซุนดา (เอเชียตะวันออกเฉียงใต้)
16. แผ่นแยงซี (ประเทศจีน)
17. แผ่นโอโคทซึ (ประเทศญี่ปุ่น)
18. แผ่นนาซคา (ตะวันตกของอเมริกาใต้)
19. แผ่นโคโค (ตะวันตกของอเมริกากลาง)