ธาตุ

ธาตุ คือ สิ่งที่ประกอบด้วยอะตอมที่มีโปรตอนเท่ากัน

อะตอม คือ นิวเคลียร์กับอิเล็กตรอน โดยจำนวนของอิเล็กตรอนมักเท่ากับจำนวนของโปรตอน ทำให้ประจุรวมเป็นศูนย์
ในกรณีที่จำนวนอิเล็กตรอนไม่เท่ากับจำนวนของโปรตอน จะเรียกว่า ไอออน
เลขอะตอม คือ จำนวนของโปรตอนในอะตอม
ธาตุและอะตอม เรียกชื่อตาม เลขอะตอม ดังนี้

เลขอะตอม	สัญลักษณ์	ชื่อภาษาไทย	ชื่อภาษาอังกฤษ
1	H	ไฮโดรเจน	Hydrogen
2	He	ฮีเลียม	Helium
3	Li	ลิเธียม	Lithium
4	Be	เบริลเลียม	Beryllium
5	B	โบรอน	Boron
6	C	คาร์บอน	Carbon
7	N	ไนโตรเจน	Nitrogen
8	O	ออกซิเจน	Oxygen
9	F	ฟลูออรีน	Fluorine
10	Ne	นีออน	Neon
11	Na	โซเดียม	Sodium
12	Mg	แมกนีเซียม	Magnesium
13	Al	อลูมิเนียม	Aluminium
14	Si	ซิลิคอน	Silicon
15	P	ฟอสฟอรัส	Phosphorus
16	S	กำมะถัน	Sulfur
17	Cl	คลอรีน	Chlorine
18	Ar	อาร์กอน	Argon
19	K	โพแทสเซียม	Potassium
20	Ca	แคลเซียม	Calcium
21	Sc	สแกนเดียม	Scandium
22	Ti	ไททาเนียม	Titanium
23	V	วานาเดียม	Vanadium
24	Cr	โครเมียม	Chromium
25	Mn	แมงกานีส	Manganese
26	Fe	เหล็ก	Iron
27	Co	โคบอลต์	Cobalt
28	Ni	นิกเกิล	Nickel
29	Cu	ทองแดง	Copper
30	Zn	สังกะสี	Zinc
31	Ga	แกลเลียม	Gallium
32	Ge	เจอร์เมเนียม	Germanium
33	As	สารหนู	Arsenic
34	Se	เซเลเนียม	Selenium
35	Br	โบรมีน	Bromine
36	Kr	คริปตอน	Krypton

ตารางธาตุ

ธาตุมีมากกว่า 36 ธาตุแรกนี้ ปัจจุบันมีธาตุที่ค้นพบแล้ว 118 ชนิด ซึ่งหลายธาตุมีความสำคัญ แต่คุณสมบัติอยู่นอกความสนใจในที่นี้

อะตอมของธาตุมีจำนวนอิเล็กตรอนวงนอกสุด 1-8 ตัว จึงเขียนเรียงเป็นตารางธาตุ 8 หมู่ตามจำนวนอิเล็กตรอนวงนอกสุด ยกเว้นฮีเลียมอยู่หมู่ 8 และ 10 ธาตุที่มีอิเล็กตรอนในวงโคจร d เรียกว่า โลหะทรานสิชัน (transition metal) อยู่ในแถวแยกออก

H								He
Li	Be		B	C	N	O	F	Ne
Na	Mg		Al	Si	P	S	Cl	Ar
K	Ca	*	Ga	Ge	As	Se	Br	Kr
Sc	Ti	V	Cr	Mn	Fe	Co	Ni	Cu	Zn

1. ธาตุหมู่ 1 มีอีกชื่อคือ โลหะอัลคาไล (alkali metal) ประกอบด้วย Li ลิเธียม, Na โซเดียม, K โพแทสเซียม ธาตุหมู่นี้มีอิเล็กตรอนวงนอกสุด 1 ตัว มีแนวโน้มที่จะเสียอิเล็กตรอน 1 ตัวให้กับธาตุอื่น
2. ธาตุหมู่ 2 มีอีกชื่อคือ โลหะอัลคาไลเอิร์ท (alkaline earth metal) ประกอบด้วย Be เบริลเลียม, Mg แมกนีเซียม, Ca แคลเซียม ธาตุหมู่นี้มีอิเล็กตรอนวงนอกสุด 2 ตัว มีแนวโน้มที่จะเสียอิเล็กตรอน 2 ตัวให้กับธาตุอื่น
3. ธาตุหมู่ 3 ประกอบด้วย B โบรอน, Al อลูมิเนียม, Ga แกลเลียม ซึ่งมีความคล้ายกันน้อย จึงไม่มีชื่อเฉพาะของหมู่ โดยโบรอนเป็นสารกึ่งโลหะ ในขณะที่อลูมิเนียมและแกลเลียมเป็นโลหะ
4. ธาตุหมู่ 4 ประกอบด้วย C คาร์บอน, Si ซิลิคอน, Ge เจอร์เมเนียม ทั้งหมดเป็นสารกึ่งตัวนำ และทำปฏิกิริยากับธาตุอื่นได้โครงสร้างที่ซับซ้อนได้ จากการมีอิเล็กตรอนวงนอกสุด 4 ตัว
5. ธาตุหมู่ 5 ประกอบด้วย N ไนโตรเจน, P ฟอสฟอรัส, As สารหนู มีอิเล็กตรอนวงนอกสุด 5 ตัว ทำปฏิกิริยากับธาตุอื่นได้หลายแบบทั้ง -3 (รับอิเล็กตรอน 3 ตัว), +3 (เสียอิเล็กตรอนในวงโคจร p 3 ตัว), +5 (เสียอิเล็กตรอนวงนอกสุด 5 ตัว)
6. ธาตุหมู่ 6 มีอีกชื่อคือ คาลโคเจน (chalcogen) ประกอบด้วย O ออกซิเจน, S กำมะถัน, Se เซเลเนียม ธาตุหมู่นี้มีอิเล็กตรอนวงนอกสุด 6 ตัว มีแนวโน้มที่จะรับอิเล็กตรอน 2 ตัวเมื่อทำปฎิกิริยากับธาตุอื่น
7. ธาตุหมู่ 7 มีอีกชื่อคือ ฮาโลเจน (halogen) ประกอบด้วย F ฟลูออรีน, Cl คลอรีน, Br โบรมีน ธาตุหมู่นี้มีอิเล็กตรอนวงนอกสุด 7 ตัว เป็นก๊าซอะตอมคู่ที่อุณหภูมิห้องความดันบรรยากาศ F₂, Cl₂, Br₂ ทำปฏิกิริยาอย่างรวดเร็วกับธาตุอื่น โดยการรับอิเล็กตรอน 1 ตัว
8. ธาตุหมู่ 8 มีอีกชื่อคือ ก๊าซเฉื่อย (noble gas) ประกอบด้วย He ฮีเลียม, Ne นีออน, Ar อาร์กอน, Kr คริปตอน ธาตุหมู่นี้มีอิเล็กตรอนเต็มวงนอกสุด (2 หรือ 8 ตัว) มักอยู่เป็นก๊าซอะตอมเดี่ยวไม่ทำปฏิกิริยากับธาตุอื่น
9. ไฮโดรเจน มักจัดเป็นธาตุหมู่ 1 แต่ไม่จัดเป็นโลหะอัลคาไล โดยเป็นก๊าซอะตอมคู่ที่อุณหภูมิห้องความดันบรรยากาศ และรับอิเล็กตรอน 1 ตัวได้เหมือนธาตุหมู่ 7
10. โลหะทรานซิชัน มีอิเล็กตรอนในวงโคจร d ประกอบด้วย 10 ธาตุ Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn ส่วนใหญ่มีอิเล็กตรอนวงนอกสุดในวงโคจร 4s² ยกเว้น Cr และ Cu ที่มี 4s¹